Các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô và cách phòng trị hiệu quả
Cây ổ rồng (Platycerium) cấy mô là dòng cây dương xỉ cảnh được ưa chuộng hiện nay hình dáng lá độc đáo và màu sắc cực kì cuốn hút khi được đặt đúng môi trường. Mặc dù mang dáng vẻ khỏe khoắn, nhưng ổ rồng là loài khá “nhạy cảm”, chỉ cần thay đổi nhỏ về các yếu tố như nước, ánh sáng hoặc độ ẩm là dễ xuất hiện các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô.

Vì vậy, việc hiểu rõ những bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô không chỉ giúp người trồng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường mà còn chủ động phòng, trị bệnh hiệu quả.
Sau đây là một vài bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô
Bệnh vàng lá – Một trong những bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô
Bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô thường xuất hiện trong giai đoạn cây còn nhỏ, khi bộ rễ chưa ổn định và sức đề kháng còn yếu. Một trong những tình trạng dễ nhận thấy nhất là bệnh vàng lá. Khi cây mắc bệnh này, những biểu hiện xuất hiện trên cây như: Lá của ổ rồng cấy mô từ màu xanh chuyển sang vàng nhạt hoặc vàng toàn bộ. Bề mặt lá có nhiều đốm nâu li ti. Tốc độ phát triển của cây chậm, ra lá mới rất ít hoặc không ra lá.

Nguyên nhân của bệnh vàng lá thường xuất phát từ 3 nguyên nhân chính:
- Thứ nhất, do giá thể quá bí, giữ nước lâu ngày khiến rễ thiếu oxy
- Thứ hai, do thiếu sáng hiệu quả quang hợp của cây ổ rồng cấy mô kém hiệu quả.
- Nguyên nhân cuối cùng là do thiếu dinh dưỡng hoặc thiếu vi lượng, làm lá dễ úa vàng.
Cách xử lý khi gặp bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô – bệnh vàng lá. Trước hết, thay ngay giá thể sang loại thông thoáng hơn như dớn bảng, vỏ thông lớn, than gỗ. Tiếp đó điều chỉnh ánh sáng đến mức 60% – 70% và bổ sung thêm vi lượng, vitamin B1 để kích thích cây hồi phục.
Thối rễ – Bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô trong giai đoạn đầu
Bên cạnh bệnh vàng lá, một trong những bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô và cũng là nguy hiểm nhất đó là bệnh thối rễ. Khi rễ bị thối, biểu hiện dễ thấy nhất của cây là dễ héo mặc dù giá thể vẫn còn ẩm
Điều này xảy ra khi tưới nước quá nhiều,khiến giá thể luôn ẩm ướt. Còn nữa do giá thể quá bí, không thoát nước tốt. Hoặc là do nấm gây hại phát triển mạnh trong môi trường ẩm cao tấn công vào rễ.
Khi gặp tình trạng này, người trồng cần có những cách xử lý như sau:
- Thứ nhất, nhẹ nhàng nhổ cây lên để kiểm tra rễ.
- Thứ hai, dùng dao khử khuẩn nhỏ hay dụng cụ chuyên dụng cắt bỏ phần rễ bị thối, chỉ giữ lại rễ còn cứng và trắng.
- Sau đó, ngâm gốc bằng Trichoderma hoặc Physan liều nhẹ trong 5 đến 10 phút
- Thứ tư, đặt cây vào giá thể sạch – thông thoáng – mau khô.
- Cuối cùng, nên lưu ý là giảm tưới trong 1 – 2 tuần để rễ mới hình thành
Rệp sáp và nấm hại ở cây ổ rồng cấy mô
Các loại nấm hại và rệp sáp cũng là nhóm bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô, đặc biệt khi độ ẩm trong khu vực trồng quá cao và môi trường thiếu thông thoáng.
Biểu hiện bệnh thường gặp của cây ổ rồng cấy mô, cụ thể là rệp sáp:
- Rệp sáp màu trắng sống bám trên lá, cuống lá và chồi non.
- Lá bị mất sức, biến dạng, giảm tốc độ phát triển.
Đối với nấm hại, biểu hiện của nó như sau:
- Mặt lá xuất hiện mảng trắng (nấm mốc trắng)
- Gốc hoặc tấm khiên có lớp đen bám (nấm muội)
- Lá xỉn màu, cây yếu dần theo thời gian

Nguyên nhân gây nên rệp sáp – nấm hại ở cây ổ rồng cấy mô có rất nhiều. Nguyên nhân thứ nhất là do độ ẩm quá cao, đặc biệt khi vào mùa mưa hoặc nhà trồng bí khí. Hai là do giá thể ẩm kéo dài hoặc do tưới quá nhiều nước. Cuối cùng, có thể là do côn trùng đậu vào cây vô tình mang theo rệp và nấm đên.
Khi phát hiện sớm, chỉ cần lau sạch rệp sáp và mảng nấm bằng tăm bông tẩm cồn, đồng thời phủ thêm dầu neem hay nano bạc định kỳ để phòng ngừa. Nên tăng độ thông thoáng và giảm tưới để hạn chế ẩm cây vào ban đêm. Đối với nấm mốc trắng, có thể bổ sung thêm Trichoderma để ức chế nấm.
Cháy lá là bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô
Một vấn đề khác mà nhiều người trồng hay gặp là cháy lá. Đây là bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô, nguyên nhân gây nên bệnh này là do cây bị thiếu nước trong thời gian dài. và cũng do cây bị đặt ở vị trí tiếp nhận quá nhiều ánh sáng mặt trời khiến cây có tình trạng là dư sáng.
Chính vì những nguyên nhân đó, biểu hiện của loại bệnh này là thường xảy ra ở lá. Viền lá của cây khô, cháy đen hoặc cháy vàng. Bề mặt của lá xuất hiện vùng cháy loang.

Để xử lý, cần điều chỉnh mức che nắng phù hợp khoảng 60 – 70 % và duy trì độ ẩm ổn định cho cây, tránh để giá thể khô quá lâu. Kết hợp thêm B1, humic hoặc rong biển sẽ giúp cây nhanh hồi phục và tái tạo mô lá mới.
Nhìn chung, các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi môi trường và kỹ thuật chăm sóc chưa đúng. Nếu điều chỉnh lại các yếu tố như ánh sáng, độ ẩm, giá thể và dinh dưỡng, cây nhanh chóng phục hồi và phát triển khoẻ mạnh trở lại.
Cách phòng bệnh cho cây ổ rồng cấy mô
Trong cấy mô, người trồng cần chú trọng vào điều kiện môi trường, giá thể và quy trình chăm sóc hằng ngày. Việc phòng bệnh luôn hiệu quả hơn chữa bệnh và giúp cây sinh trưởng khỏe, lên lá nhanh và ổn định hơn. Khi nắm đúng cách phòng bệnh và chăm sóc cây ổ rồng cấy mô, người trồng sẽ hạn chế tối đa các vấn đề về sinh trưởng của ổ rồng trong quá trình trồng.
Dưới đây là các biện pháp phòng bệnh hiệu quả
Giữ giá thể luôn thông thoáng, tránh ẩm bí
Ổ rồng là loài dương xỉ biểu sinh, bộ rễ cần oxy để được hô hấp liên tục để phát triển khỏe mạnh. Vì vậy trong khâu lựa chọn giá thể, ViGen khuyến khích người trồng nên chọn những loại giá thể thoáng khí, nhẹ và khô nhanh để tránh tình trạng ứ nước gây bí rễ.
Những loại giá thể mà nhà trồng có thể dùng như dớn bảng, vỏ thông cỡ lớn, than gỗ hoặc mix giá thể theo tỷ lệ để rễ thoáng khí. Khi được trồng trong môi trường thoáng khí, cây sẽ hạn chế tối đa các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô như thối rễ, nấm hại bám trên bề mặt.
Kiểm soát lượng nước hợp lý
Ổ rồng là loài rất nhạy với nước, chỉ cần vài lần tưới quá tay cũng gây ra các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô như thối thân, thối gốc. Vì thế., người trồng cần lưu ý tưới cây chỉ nên tưới giá thể khô khoảng 60 – 70%. Tránh tưới vào ban đêm để hạn chế được nấm bệnh phát triển.
Khi tưới cây nên dùng bình tưới hay vòi nhẹ để tưới cây, không được xối thẳng vào tấm khiên để tránh việc giá thể quá ẩm gây thối rễ. Đặc biệt là trong thời tiết ẩm hay mùa mưa kéo dài.
Đặt cây ở nơi thoáng gió, ánh sáng phù hợp
Ổ rồng phát triển mạnh nhất trong môi trường có ánh sáng tán xạ khoảng 60% đến 70%, đây là mức vừa đủ để lá quang hợp mà mép lá và tấm khiên của cây ổ rồng không bị cháy. Ngoài yếu tố ánh sáng ra, yếu tố về độ thông thoáng khí cũng là yếu tố quan trọng khác cho sự phát triển của cây ổ rồng cấy mô.
Sống ở trong một môi trường có gió lưu thông sẽ giúp lá và giá thể khô nhanh sau khi tưới cây. Từ đó hạn chế tối đa tình trang ẩm bí trong giá thể, là nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô như vàng lá, nấm mốc, thối rễ.
Ngược lại, nếu đặt cây dưới ánh nắng trực tiếp, lá của cây dễ bị cháy xém, khô viền và vàng úa. Còn khi đặt cây ở môi trường bí gió, không thông thoáng, khiến độ ẩm bị giữ lại quá lâu, khiến giá thể và tấn khiên ẩm ướt. Đây là điều kiện lý tưởng để các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô tấn công như nấm mốc, rệp sáp, úng nước.
Bổ sung dinh dưỡng đúng liều
Thiếu dinh dưỡng lâu ngày sẽ làm cây bị yếu và chậm lớn, tạo điều kiện cho các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô tấn công.
Để duy trì sức khỏe ổn định cho cây, ViGen đề xuất cho nhà trồng sử dụng phân NPK để bón cho cây. Bón theo tỷ lệ 14 – 14 – 14 để cây nhận dưỡng chất cân bằng, để cây không bị sốc. Chỉ cần bón phân theo khoảng thời gian từ 2 đến 3 tháng/lần, bởi vì loại phân này tan chậm nên chỉ cần bón một ít trên giá thể. Không cần phải bón cho cây thường xuyên.
Phòng nấm định kỳ
Phần lớn các bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô như thối gốc, thối tấm riêng đều do nấm bệnh. Vì vậy, người trồng phải phòng nấm theo định kỳ, cụ thể là hằng tháng để bảo vệ cây. Ở đây, ViGen đề xuất người trồng sử dụng các loại thuốc trị nấm như Physan 20, Ridomil Gold hoặc Aliette.
Khi sử dụng ta nên pha loãng hơn liều khuyến cáo rồi tưới vào gốc và đặc biệt hạn chế phun lên tấm khiên để tránh làm đọng nước.
Quan sát cây thường xuyên
Khi ổ rồng có các triệu chứng của các bệnh thường gặp như tấm khiên đổi màu, cháy mép lá, lá vàng hoặc gốc mềm nhũn. Người trồng nên quan sát cây tầm vài ngày để nhạn biết sớm được những biểu hiện bất thường của cây và kịp thời xử lý tránh cho cây ổ rồng bị bệnh trầm trọng hơn.
ViGen đồng hành cùng nhà vườn phòng và xử lý bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô
Cây ổ rồng cấy mô dù đẹp nhưng rất “nhạy cảm”, dễ gặp vàng lá, thối rễ, cháy lá hoặc rệp sáp khi điều kiện chăm sóc thay đổi. ViGen đồng hành cùng nhà vườn trong việc nhận diện và xử lý bệnh thường gặp ở cây ổ rồng cấy mô. Còn nữa, ViGen cũng hỗ trợ nhà vườn trong việc phòng bệnh cho cây.
Nếu bạn cần tư vấn nhanh về các bệnh thường gặp ở ổ rồng cấy mô hoặc kỹ thuật chăm sóc chuyên sâu, hãy liên hệ ViGen qua hotline 0909789789 để được hỗ trợ kịp thời.